Veelgestelde vragen over tbs

Veelgestelde vragen over tbs

Ben je scholier of student en doe je onderzoek naar het tbs-systeem? Wij helpen je graag hiermee! Een aantal keer per jaar organiseren wij een bijeenkomst waarbij je al je vragen kunt stellen aan professionals én een rondleiding krijgt door de kliniek.
Interesse? Meld je aan middels het online formulier.

Wat is (het doel van) tbs?

Tbs staat voor terbeschikkingstelling en is een behandelmaatregel (geen straf). Rechters leggen tbs op als sprake is van zware delicten en bij de dader tijdens het begaan van het misdrijf een gebrekkige ontwikkeling of een psychiatrische ziekte of stoornis bestond.
Er zijn twee soorten tbs-maatregelen, namelijk tbs met voorwaarden (met toezicht door de reclassering) of tbs met dwangverpleging (opname in een tbs-kliniek).
Tbs kan enkel worden opgelegd als er een risico bestaat op herhaling (recidive) en de samenleving daardoor gevaar loopt. Het doel van de tbs is de samenleving te beveiligen. De behandeling binnen de tbs-maatregel richt zich erop de patiënt weer zo goed mogelijk in de samenleving te laten terugkeren, om zo de kans op herhaling te verminderen.

Hoelang duurt een tbs-behandeling gemiddeld?

Behandeling in een tbs-kliniek duurt gemiddeld zeven tot acht jaar, maar er is in principe geen van tevoren afgesproken einddatum bekend. Eens in de twee jaar is er sprake van een verlengingszitting over het al dan niet verlengen van de tbs. De patiënt is daarbij persoonlijk aanwezig, samen met een advocaat. De maatregel kan dan maximaal twee jaar verlengd worden. De rechter kan ook een voorwaardelijke beëindiging uitspreken.
Terbeschikkinggestelden komen niet van de ene op de andere dag weer in de maatschappij. Geleidelijk aan wordt steeds uitgebreider verlof verleend.
De behandeling moet ervoor zorgen dat de patiënt op veilige wijze kan terugkeren in de samenleving. Voor sommige tbs-patiënten heeft behandeling geen zin meer. Zij gaan dan naar een longstay-inrichting en komen vaak nooit meer vrij.

Welke delicten hebben de mensen gepleegd die bij jullie verblijven?

Het betreffen altijd misdrijven waar minstens vier jaar gevangenisstraf voor opgelegd kan worden, zoals moord, doodslag, zware mishandeling, diefstal met bedreiging en/of geweld, brandstichting met gevaar voor personen, verkrachting, aanranding onder bedreiging en/of geweld, ontucht met minderjarigen en het vervaardigen van kinderporno.

Hoe ziet een behandeling er in grote lijnen uit?

Er wordt een behandeltraject op maat geboden met als doel het gedrag te veranderen dat heeft geleid tot het delict om hiermee terugval te voorkomen. FPC de Kijvelanden probeert patiënten zolang als nodig en zo kort als mogelijk te behandelen. Behandeling kan uit groepstherapieën en individuele therapieën bestaan. Indicaties voor therapieën worden vastgelegd in een verpleeg- en behandelplan (binnen zorgpaden). Behandeling bestaat uit de volgende onderdelen:
– dagprogramma (ADL)
– begeleiding op de afdeling (gesprekken met staf binnen weekevaluaties)
– groepsbespreking op de afdeling (over dagelijkse gang van zaken)
– risicomanagementgroep (groepstherapie om delictrisico terug te dringen)
– vaktherapie (beeldende-, drama-, muziek- en psychomotorische therapie om risicofactoren te herkennen)
– zorgprogramma’s en modules, o.a. Verslaving, Psychotische problematiek, Seksueel gedrag, Agressieproblematiek, Psycho-educatie LVB, Schematherapie, EMDR, motiverende gespreksvoering
– blokkenrooster (werken, leren, sporten en vrijetijdsbesteding)

Hoe gaat een verlofprocedure in zijn werk?

Een patiënt krijgt pas verlof als er geen direct delictgevaar meer aanwezig is en als het past binnen zijn behandeling. Verlof wordt ingezet om de vaardigheden (nieuw gedrag) die de tbs’er in het fpc heeft geleerd in de praktijk te brengen. Op een verantwoorde wijze wordt getoetst hoe de patiënt reageert op prikkels die er in het FPC niet zijn.
Het verloftraject start altijd met ‘beveiligd begeleid verlof’. Gaat dit goed dan gaat dit over in ‘begeleid verlof’. Pas na enkele jaren kan er ‘onbegeleid verlof’ worden aangevraagd. Dit kan dan nog gevolgd worden door ‘transmuraal verlof’ en ‘proefverlof’. De verloffasen gaan alleen van start wanneer het gedrag van de tbs’er past bij de vrijheden die hij krijgt.
Verlofprocedures zijn zeer zorgvuldig. Zo wordt elke keer dat een patiënt daadwerkelijk op verlof gaat afgewogen of het verantwoord is dat hij op dat moment op verlof gaat. Vindt het behandelteam het niet verantwoord, dan gaat de patiënt niet op verlof.
Tijdens het verloftraject worden de vrijheden en verantwoordelijkheden van een patiënt stap-voor-stap uitgebreid. Daardoor kan hij laten zien wat hij wel/niet aankan en of hij zich aan de afspraken kan houden. Kan hij dit niet aan, dan gaan we weer een stapje terug of wordt het verlof (tijdelijk) stopgezet. Door zo te werken keert de patiënt heel langzaam, veilig en gecontroleerd, terug in de samenleving. Zou de patiënt ineens terugkeren, nadat hij jarenlang in een gesloten setting heeft gezeten, dan is de kans op terugval groot.

Wat is het recidivecijfer van ex-tbs'ers?

In onderstaand overzicht, gepubliceerd door DJI, zijn de recidivecijfers binnen twee jaar na tbs-behandeling te zien.

Wat is het recidivecijfer van ex-tbs'ers?

Als er een tbs'er op verlof is, gaat dit dan altijd goed? Hoe vaak gaat het mis?

Ondanks de zorgvuldige verlofprocedure blijft de vraag staan: hoe gevaarlijk is een tbs’er op onbegeleid verlof? Dat zou je kunnen afleiden uit de cijfers. Per jaar zijn er in Nederland ongeveer 70.000 verloven van tbs-patiënten. Dat betekent dat er 70.000 keer een tbs-patiënt buiten de muren is. In 2016 kwam het 32 keer voor dat een patiënt niet op tijd terug was van verlof of dat hij niet op de afgesproken plaats was. In het overgrote deel van deze gevallen ging het om kortdurende ongeoorloofde afwezigheid. Dit betekent dat er in 0,0008% van de verloven sprake was van ongeoorloofde afwezigheid. Twee keer pleegde iemand opnieuw een strafbaar feit. Dat betekent dat het in 0,003% van het aantal verloven fout ging.

Sinds 1 januari 2011 is artikel 17 van de Verlofregeling tbs gewijzigd. Aan tbs-gestelden die ongeoorloofd afwezig zijn geweest wordt één jaar geen verlof verleend, tenzij zwaarwegende persoonlijke omstandigheden zich daartegen verzetten. Ook tbs-gestelden die door het OM als verdachte zijn aangemerkt van een strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, krijgen één jaar geen verlof. De maatregel één jaar geen verlof is 13 keer toegepast voor de tbs-gestelden die zich in 2017 hadden onttrokken, waarbij er in één geval zowel sprake was van een onttrekking als een verdenking van een nieuw strafbaar feit. Voor strafbare feiten die in 2017 hebben plaatsgevonden, is vier keer de maatregel één jaar geen verlof toegepast. Daarnaast is voor één incident in 2017 de tbs-maatregel van rechtswege vervallen in verband met een nieuwe opgelegde tbs-maatregel. Ook zit één tbs-gestelde voor een strafrechtelijk feit uit 2017 preventief gehecht. Hierbij is de verlofmachtiging van rechtswege vervallen en is de tbs opgeschort

Hoe is de verhouding mannen/vrouwen bij medewerkers in de kliniek?

In de kliniek werken in totaal 205 medewerkers. 36% van de medewerkers is man, 64% is vrouw.

Mogen er ook familieleden en vrienden op bezoek komen?

Ja, dit kan. Patiënten kunnen gedurende tenminste één uur per week bezoek ontvangen. Bezoekers worden voordat zij als bezoek worden toegelaten gescreend. Dit houdt in dat een Maatschappelijk Werker uit de kliniek contact opneemt met de betreffende contactpersoon om na te gaan wat de aard van de relatie is en of er bijvoorbeeld bepaalde veiligheidsaspecten een rol spelen (drugsgebruik, strafblad). Daarnaast wordt geïnformeerd of de contactpersoon op de hoogte is van het indexdelict en hoe diegene daarover denkt. De Maatschappelijk Werker maakt dan een inschatting of het mogelijk moet zijn om telefonisch contact te onderhouden en/of bezoek te ontvangen van de betreffende contactpersoon. Het Hoofd Behandeling van de betreffende patiënt maakt, op basis van het advies van de Maatschappelijk Werker, de uiteindelijke beslissing of iemand wel of niet op bezoek mag komen.
Tijden waarop een patiënt bezoek kan ontvangen liggen tussen:
18.00 – 21.00 uur op dinsdag en woensdag;
12.00 – 18.00 uur op zaterdag, zondag en feestdagen.

Hoe ziet een gemiddelde dag van een patiënt in jullie kliniek eruit?

’s Ochtends worden de patiënten gewekt door de staf (sociotherapeuten: ondersteunen hen bij allerlei dagelijkse activiteiten). Vervolgens worden zij in de gelegenheid gesteld zich klaar te maken voor de dag. Van de patiënt wordt verwacht dat hij om op tijd aanwezig is bij de dagopening. Dit is een groepsmoment op de afdeling onder leiding van de staf waarin de patiënt vertelt hoe het op dat moment met hem gaat en wat hij van plan is die dag te doen. Een belangrijk moment voor de staf om te peilen hoe iemands gemoedstoestand is. Hierna volgt elke patiënt zijn dagprogramma, afgestemd op zijn mogelijkheden en beperkingen. In elk programma wordt behandeling afgewisseld met arbeid (zoals assemblage, hout en tuin), sport (zoals zaalsport, cardio en zwemmen), recreatie en onderwijs (zoals Nederlands, Engels en computervaardigheden). Er is een aanbod van groeps- en/of individuele therapieën (zoals psychotherapie, risicomanagementgroep (RMG), vaktherapie (PMT, beeldend, muziek, drama) en vaardigheidstrainingen).
Tijdens de behandelplanbespreking van de patiënt worden blokken en therapieën geïndiceerd. Op een dag heeft de patiënt twee koffie- en één lunchpauze op de afdeling. Na het volgen van de diverse blokken, eindigt het programma en heeft de patiënt de mogelijkheid om te recreëren op de afdeling. Per toerbeurt wordt onder leiding van de staf de avondmaaltijd bereid. Vervolgens wordt gezamenlijk op de afdeling gegeten. Hierna heeft de patiënt de mogelijkheid om zich terug te trekken op zijn kamer, op de afdeling te blijven (tv kijken, spelletje spelen), te sporten of een bezoek te brengen aan het DagActiviteitenCentrum (darten, poolen, etc.). In de avond eindigt ieders programma en wordt de patiënt ingesloten in zijn kamer en gaat de deur op slot tot de volgende ochtend.

Hoe wordt er gehandeld bij een incident/ongeregeldheid binnen de kliniek?

Veiligheid voor de samenleving, voor het personeel en de patiënten is één van de belangrijkste aandachtspunten voor FPC de Kijvelanden. Om de veiligheid voor personeel en patiënten te waarborgen zijn alle medewerkers getraind in het omgaan met moeilijke en spanningsvolle situaties, maar incidenten zijn gezien de patiëntenpopulatie niet altijd te voorkomen.

Meer informatie?

Wil je meer algemene informatie over tbs? Kijk dan op de website van TBS Nederland, een initiatief van verschillende tbs-klinieken in Nederland.