Positionering binnen Fivoor
Terug naar het overzicht

Positionering binnen Fivoor

Gelezen
Copy triangle

Het domein OFZ is één van de zes domeinen binnen Fivoor. Mensen die in aanraking komen met politie en justitie, kunnen een psychiatrische of psychische stoornis hebben. Voor de veiligheid van de samenleving is het van belang dat zij een passende behandeling ontvangen en ook de noodzakelijke beveiliging. Binnen Fivoor zijn er drie FPA's en één FPK.

Positionering van domein OFZ binnen Fivoor

OFZ staat voor Overige Forensische Zorg: alle soorten forensische zorg behalve tbs. Bijvoorbeeld geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en verstandelijke gehandicaptenzorg als onderdeel van een (voorwaardelijke) straf of maatregel. Forensische zorg beweegt zich op het snijvlak van twee werelden. Die van het strafrecht en die van de zorg. Het domein OFZ van Fivoor omvat de klinische zorg aan mensen met een forensisch kader of mensen die vanwege hun risicoprofiel niet goed behandeld kunnen worden in de reguliere ggz.

Fivoor organogram

Klik op de afbeelding om deze in een groter formaat te bekijken

Doelgroep

Forensische zorg is voor mensen met een psychische of psychiatrische stoornis die een strafbaar feit hebben gepleegd en bij wie de recidive hoog is. Een rechter kan dan een justitiabele veroordelen tot het ondergaan van zorg.

De psychiatrische problematiek van justitiabelen die in aanmerking komen voor forensische zorg is divers. Sommige justitiabelen lijden aan meerdere psychiatrische stoornissen. Een groot aantal justitiabelen is verslaafd aan drugs en/of alcohol. Een verslaving verergert vaak de symptomen van een psychische stoornis. In de forensische zorg worden ook justitiabelen met een verstandelijke beperking behandeld. Deze mensen komen ook in aanmerking voor forensische zorg als de strafbare feiten zijn gepleegd waaraan een psychiatrische stoornis verslaving en/of verstandelijke beperking ten grondslag ligt.

Er zijn drie hoofdgroepen die forensische zorg (kunnen) ontvangen: verdachten of veroordeelden, gedetineerd inclusief preventief gehechten en personen met een tbs-maatregel. Personen die zijn veroordeeld in het kader van het jeugdstrafrecht, zoals de PIJ-maatregel, vallen niet onder de forensische zorg.

Binnen de afdelingen van OFZ worden patiënten behandeld voor de volgende stoornissen die ten grondslag kunnen liggen aan het delictgedrag:

  • Ontwikkelingsstoornissen;
  • Licht verstandelijke beperking;
  • Verslaving;
  • Primair ernstige psychiatrische aandoeningen (psychotische stoornissen, bipolaire stoornissen);
  • Persoonlijkheid (en trauma);
  • Seksueel grensoverschrijdend gedrag.

FPA: Forensisch Psychiatrische Afdeling

De Forensisch Psychiatrische Afdeling richt zich vooral op mensen die in aanraking zijn gekomen (of dreigen te komen) met politie en justitie. Een passende behandeling (die hen leert omgaan met de problemen zodat onze patiënt zelfstandig kan functioneren in de maatschappij) is onze voornaamste doelstelling. Wij helpen bij psychiatrische of verslavingsproblemen, maar ondersteunen ook bij praktische zaken zoals het op orde krijgen van financiën, vinden van passende dagbesteding en het zoeken naar huisvesting. Door problemen op het gebied van de psychiatrische aandoening, sociaal maatschappelijke problematiek,  verslaving en financiën tegelijkertijd aan te pakken, is de kans kleiner dat de patiënt (opnieuw) in aanraking komt met politie of justitie.

Een FPA heeft hoger beveiligingsniveau dan een gewone gesloten kliniek. Dat houdt bijvoorbeeld in dat er een muur of hek omheen staat en dat je door een sluis naar binnen gaat. Het beveiligingsniveau van een FPK is nog hoger. Een FPC (tbs-kliniek) heeft het hoogste beveiligingsniveau, vergelijkbaar met een gevangenis.

FPA Rotterdam

FPA Rotterdam bestaat uit drie afdelingen. Er zijn twee units van 9 bedden waar patiënten met diverse juridische titels opgenomen worden. Op de ene unit wordt wat meer zelfstandigheid verwacht van patiënten dan op de andere unit. In termen van milieutherapie heeft de ene afdeling een meer supportief milieu dan de andere.

De derde unit is de FHIC van 10 bedden. Op de FHIC wordt gewerkt volgens het FHIC model. Dit houdt kortweg in dat er kortdurende intensieve behandeling wordt geboden aan patiënten die vanwege hun psychiatrische toestandsbeeld voor ontwrichting zorgen in een andere kliniek of voor wie een kortdurende opname nodig is in een ambulant traject. De verwijzer blijft betrokken bij de behandeling en de opnameduur wordt vooraf afgesproken (5 weken, maximaal 2x te verlengen).

FPA Den Haag

FPA Den Haag bestaat uit twee gebouwen. De Nico Broekhuysenlaan 45 bevat 3 units met in totaal 27 bedden. Dit gebouw is het meest gesloten en hier bevindt zich ook de separeer-unit.  Opnames van nieuwe patiënten vinden bijna altijd hier plaats, tenzij ze duidelijk al gestabiliseerd zijn. Het milieu op deze afdelingen is supportief, met relatief veel structuur.

De Nico Broekhuysenlaan 5 bevat ook drie afdelingen, waar patiënten kunnen verblijven die al wat verder in hun behandeling zijn. Op deze afdelingen wordt wat meer zelfstandigheid van patiënten verwacht. Op unit 6, de Merwede, is het noodzakelijk dat iemand heeft laten zien met vrijheden om te gaan.

FPA Utrecht

FPA Utrecht bestaat uit twee zorglijnen: Supportief en Sociaal therapeutisch

De zorglijn Supportief is verdeeld over vier units:

  • Twee gesloten units op de opnameafdeling, bouwdeel Entree (5 bedden en 9 bedden)
  • Twee gesloten units in de oudbouw van FPA Utrecht (2 x 10 bedden)

Op de supportieve zorglijn worden patiënten geplaatst bij wie de problematiek vooral ligt bij psychiatrie (vooral psychose of stemmingsstoornissen) of ontwikkelingsstoornissen. Ook verblijven hier relatief vaker mensen met een beneden gemiddelde intelligentie. Het milieu is gestructureerd en ondersteunend, gericht op het vergroten van gezond gedrag en autonomie. Zowel het dagprogramma als de behandeling is wat vaker individueel, toegesneden op de draagkracht van de patiënt.

De zorglijn Sociaal therapeutisch is verdeeld over drie units:

  • Een gesloten unit op de opnameafdeling, bouwdeel Entree (11 bedden)
  • Twee besloten units in de oudbouw van FPA Utrecht (7 bedden en 8 bedden). In de Sociaal therapeutische zorglijn worden vooral patiënten opgenomen met persoonlijkheidsproblematiek (al dan niet in combinatie met verslaving). Op deze afdelingen is het groepsmilieu meer gericht op zelfstandigheid en het leren oplossen van problemen. Er ligt meer nadruk op het werken in en met de leefgroep en ook therapie gebeurt vaker in groepsverband.
  • Daarnaast is er een FHIC van 16 bedden. Ook hier wordt gewerkt met de FHIC methodiek. De FHIC Utrecht werkt met een opnameduur van 3×3 weken. Daarnaast heeft de FHIC een functie als time out locatie voor patiënten van de FPA Utrecht, mede omdat de separeers hier zijn gelokaliseerd.

FHIC: Forensisch high and intensive care unit

De FHIC ’s van Fivoor zitten binnen de FPA Rotterdam en Utrecht. De FHIC neemt patiënten op die in psychiatrische crisis verkeren. Van een dreigende crisis wordt gesproken wanneer een systeem wordt geconfronteerd met een situatie die de draagkracht of het oplossingsrepertoire overstijgt. De oplossing wordt hierbij gezocht in het verlagen van de draaglast. Bij de opname op de FHIC moet er sprake zijn van een lopende behandeling in een ambulante of klinische (forensische) setting. De FHIC is daarmee toegankelijk voor alle ‘overige forensische zorg’ en ZVW/WLZ. In samenspraak met de reguliere behandelaar dient bepaald te zijn dat opname op de FHIC bijdraagt aan het voorkomen of verder oplopen van een ervaren of dreigende crisissituatie. Het streven hierbij is steeds de patiënt te ondersteunen bij het hervinden van de regie. Bij heldere afspraken met de verwijzende behandelaar kunnen patiënten worden opgenomen wanneer de nood zich voordoet.

Lees hier meer informatie over de FHIC.

FPK: Forensisch Psychiatrische Kliniek

Een opname op een FPK heeft als doel om te zorgen voor een veilige en succesvolle terugkeer van de patiënt naar de maatschappij. De eerste focus hierbij is het voorkomen van overlast voor de samenleving.

FPK Rotterdam

Met behandeling wordt er gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van leven voor de patiënt waarbij wordt gericht op twee pijlers:

  • Het behandelen van de verslaving, de psychiatrische ziekte en inzicht in delictpatronen, met als doel risicofactoren bij de patiënt om opnieuw een delict te begaan weg te nemen.
  • Het opbouwen van beschermende factoren, bijvoorbeeld het helpen van de patiënt bij het opbouwen van sociale contacten, dagbesteding, werk en wonen. Deze factoren voorkomen dat de patiënt opnieuw een delict begaat.

Patiënten die op de FPK worden opgenomen hebben een hoog beveiligingsniveau nodig, soms vanwege hun juridische titel maar soms vooral vanwege hun gedrag en risicoprofiel. Een FPK heeft beveiligingsniveau 3, wat inhoudt dat de toegang via een portiersloge met detectiepoort verloopt en dat er hoge hekken om het gebouw en de buitenruimte staan. De FPK Rotterdam ligt binnen de muren van het FPC de Kijvelanden. Dit heeft als gevolg dat de toegang via het FPC gaat. Iedereen die de FPK bezoekt (medewerkers, patiënten en bezoekers) moet dus voldoen aan de toegangscontrole van het FPC.

De FPK heeft twee units van beide 12 bedden (en 2 frictiebedden). De ene unit heeft een sociaal therapeutisch milieu. Hier worden vooral patiënten opgenomen met persoonlijkheidsproblematiek en vaak ook verslaving. Er is een duidelijke structuur maar van patiënten wordt ook zelfstandigheid gevraagd. Groepsmilieu en behandelaanbod zijn voor een belangrijk deel in groepsverband.

De andere unit heeft een supportief milieu. Hier worden patiënten behandeld met ernstige psychiatrische problematiek (psychotische stoornissen, stemmingsstoornissen en ontwikkelingsstoornissen) die vaak bij opname fors ontregeld zijn en individueel begeleid moeten worden.

De FPK heeft een eigen afzonderingskamer op de afdeling en een afgesloten tuin. Voor de separeerunit en voor het activiteitenaanbod wordt gebruik gemaakt van het FPC, die via een sluis bereikbaar zijn vanuit de FPK.