“Samen werken aan veiligheid: de aanpak van Trainingscentrum Wier”
Omgaan met agressie en grensoverschrijdend gedrag vraagt om vakmanschap, samenwerking en duidelijke afspraken binnen een team. Trainingscentrum Wier helpt zorgorganisaties om hier sterker in te worden. Met praktijkgerichte trainingen en cursussen over agressie en veiligheid, psychopathologie en licht verstandelijke beperking ondersteunt het trainingscentrum teams in veilig en professioneel handelen in lastige situaties.
Trainingscentrum Wier is onderdeel van Behandelcentrum Wier. Sinds 2001 delen trainers Enna Butte en Jeroen Wolfswinkel hun kennis en ervaring met professionals die werken met mensen met complex gedrag of in situaties waarin spanning en agressie kunnen ontstaan. Hun trainingen zijn praktijkgericht, incompany en altijd afgestemd op de dagelijkse werkelijkheid van het team.
Want juist die dagelijkse praktijk laat zien: veilig werken gaat niet alleen over wat je doet als een situatie escaleert. Het begint veel eerder. Bij het herkennen van spanning, het begrenzen van gedrag en het samenwerken als team.
Veilig werken vraagt om meer dan persoonlijke vaardigheden
Teams in de zorg krijgen soms te maken met grensoverschrijdend gedrag. Dat kan verbaal zijn, maar ook fysiek. Soms komt het gedrag van cliënten, soms van naasten of verwanten. Wat de situatie ook is: het raakt altijd aan veiligheid. Niet alleen de veiligheid van medewerkers, maar ook die van cliënten en het team als geheel.
In de praktijk zien trainers vaak dat medewerkers verschillend reageren op grensoverschrijdend gedrag. De één stapt direct naar voren, de ander houdt afstand. De één vertrouwt op ervaring, de ander voelt zich handelingsverlegen. Dat is begrijpelijk, maar het kan ook zorgen voor onduidelijkheid.
Als een team geen gezamenlijke werkwijze heeft, vallen medewerkers terug op hun persoonlijke kwaliteiten. Daardoor kan een deel van het team de last gaan dragen, terwijl andere collega’s zich onveilig voelen of minder goed weten wat zij moeten doen. Ook voor cliënten kan dat onduidelijk zijn. Zij krijgen dan steeds een andere reactie, afhankelijk van wie er op dat moment werkt.
Juist daarom richt Trainingscentrum Wier zich op het team als geheel.
De praktijk van het team staat centraal
De training Agressie en Veiligheid van Trainingscentrum Wier is geen standaardtraining die overal hetzelfde wordt gegeven. De eigen praktijk van het team is altijd het uitgangspunt. Waar loopt het team tegenaan? Welke situaties komen vaak voor? Welke afspraken zijn er al? En waar ontstaat juist onduidelijkheid?
Vanuit die vragen werken trainers samen met het team aan concrete en uitvoerbare werkwijzen. Het doel is niet dat iedereen hetzelfde wordt als persoon, maar wel dat iedereen vanuit dezelfde uitgangspunten handelt.
Dat maakt het werk voorspelbaarder, veiliger en beter overdraagbaar. Voor medewerkers én voor cliënten.
Veiligheid begint vóór de escalatie
Bij agressie denken veel mensen al snel aan situaties die fysiek uit de hand lopen. Maar in de trainingen van Trainingscentrum Wier ligt de focus juist ook op wat daaraan voorafgaat. Op het moment waarop spanning ontstaat. Op gedrag dat grenzen opzoekt. En op de keuzes die je als team dan maakt.
Wat doe je als een cliënt steeds verder over grenzen gaat? Wanneer spreek je iemand aan? Wie doet dat? Hoe steun je elkaar? En hoe voorkom je dat collega’s ieder op hun eigen manier reageren?
Door deze vragen samen te onderzoeken, ontstaat er meer duidelijkheid. Niet in de vorm van een vast protocol voor elke situatie, maar wel in concrete afspraken die passen bij de praktijk van het team.
Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
Grensoverschrijdend gedrag vraagt om afstemming. Wat doen we als een situatie oploopt? Wanneer grijpen we in? Wie doet wat? Hoe zorgen we dat we elkaar blijven zien en ondersteunen? En hoe houden we de zorg voor de cliënt in balans met de zorg voor elkaar?
Die vragen staan centraal in de trainingen. Want veiligheid zit ook in kleine, dagelijkse keuzes. In duidelijke afspraken. In elkaar aanspreken. In weten wat je van elkaar kunt verwachten.
Deelnemers leren hoe zij zelf de regie houden in spannende situaties, onderling goed afstemmen, samen grenzen stellen en samen werken aan veiligheid.
Meer grip op lastige situaties
Na een training zien Enna en Jeroen vaak dat teams meer met elkaar in gesprek gaan. Er ontstaan helderdere afspraken, meer openheid en meer aandacht voor wat iedereen nodig heeft om het werk goed en veilig te kunnen doen.
Dat is belangrijk, want teams die zich gesteund voelen, kunnen beter blijven handelen in moeilijke situaties. Ze hoeven niet ieder voor zich een oplossing te vinden, maar kunnen terugvallen op een gezamenlijke werkwijze.
Daarmee draagt de training bij aan een veiliger werkklimaat. En dat is uiteindelijk ook in het belang van de cliënt. Want goede zorg vraagt om medewerkers die weten wat ze doen, elkaar kunnen vinden en samen regie houden.
Trainingen vanuit ervaring en visie
Enna en Jeroen weten uit eigen ervaring hoe belangrijk het is om als team op één lijn te staan. Zij hebben zelf met cliënten gewerkt en ervaren wat het vraagt om professioneel om te gaan met spanning, onvoorspelbaarheid en grensoverschrijdend gedrag.
Die ervaring vormt de basis van hun visie en methodiek. Een aanpak die niet draait om stoer optreden of individueel heldendom, maar om samenwerking, professionaliteit en veiligheid.
Want in de zorg heb je elkaar nodig. Juist op de momenten waarop het spannend wordt.