triangle

Levensloopaanpak (ketenveldnorm)

De Levensloopaanpak is een samenwerking voor mensen met verward gedrag en een hoog veiligheidsrisico, bij wie reguliere (forensische) behandeling tekort schiet. Deze mensen hebben langdurige bemoeienis en (tijdelijk) beveiligde intensieve klinische zorg nodig. Het doel is te zorgen voor betere samenhang tussen ondersteuning, zorg en veiligheid op het juiste moment waarbij continu contact wordt onderhouden met de cliënt.

Fivoor is kartrekker van het landelijke project in de regio’s Utrecht, Den Haag, Leiden/Gouda, Haarlem en Zaandam. In Rotterdam werken we samen met Antes aan de implementatie.

Fivoor

In de regio’s Gooi en Vechtstreek en Flevoland is Fivoor wel de coördinator van de Levensloopaanpak, maar zijn we niet de uitvoerend Levensloopaanbieder. In de regio Gooi en Vechtstreek zijn de forensische FACT teams van De Waag en Inforsa actief als Levensloopaanbieder. In regio Flevoland is dit het forensisch FACT team van De Oostvaarders.

Wat is de Levensloopaanpak?

De Levensloopaanpak realiseert, organiseert en monitort ambulante ondersteuning en zorg (op alle levensgebieden). Vroegtijdig signaleren van risico’s met de netwerkpartners is een belangrijk onderdeel van de Levensloopaanpak. Als dat nodig is vindt opschaling plaats naar een 24-uursvoorziening (waaronder beveiligde intensieve zorg).

Kenmerken

  • continuïteit van intensieve ondersteuning en zorg;
  • professionals die bij de geïncludeerde cliënt & naasten betrokken blijven zo lang dat nodig is;
  • makkelijk op- en afschalen van ondersteuning & zorg, ook in het sociaal domein.

Voor wie is de Levensloopaanpak?

De Levensloopaanpak is voor mensen (18+) met gevaarlijk gedrag richting anderen, of hoog risico daarop, én langdurige, terugkerende moeilijk beheersbare problematiek.

Voor wie is de Levensloopaanpak?

Daarnaast is er kans op herhaling van het gevaarlijke gedrag. Deze mensen hebben structurerende behandeling, begrenzing en begeleiding nodig. Deze doelgroep is voor het grootste deel al bekend bij het Zorg- en Veiligheidshuis, de ggz, gehandicaptenzorg en/of bij politie/ justitie/reclassering. Een deel van hen ontvangt al ondersteuning of zorg, staat ergens op een wachtlijst of weigert tot nu toe hulp.

Bekijk het filmpje hoe de Levensloopaanpak werkt voor Willem:

Levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg
Play

Levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg

de Nederlandse ggz

Cliënt aanmelden?

Neem voor het aanmelden van nieuwe cliënten contact op met het Zorg- en Veiligheidshuis in uw regio.

Even voorstellen: het Fivoor-projectteam

Het Fivoor-projectteam bestaat uit medewerkers vanuit verschillende afdelingen binnen Fivoor. De afdelingen Zorginkoop, Control, Communicatie, Bedrijfsvoering en Patiëntenlogistiek-Zorgadministratie zijn vertegenwoordigd. Per regio waar de Levensloopaanpak wordt geïmplementeerd is er namens het Ambulant Centrum een vast aanspreekpunt, een regio-coördinator. De kern van het projectteam wordt gevormd door projectleider ‘Levensloopaanpak’ Elsa Doze, deelprojectleider ‘Op- en afschalen in de Levensloopaanpak’ Carissa de Wit, en projectondersteuner Stella Docters van Leeuwen. Lees hier verder…

Handige documenten

Laatste nieuws

Nieuwsbrief

In de nieuwsbrief ‘Levensloopaanpak’ leest u alle nieuws en ontwikkelingen rond (de implementatie van) de Levensloopaanpak. Ook de nieuwsbrief ontvangen? Meld u hier aan.

Lees hier de laatste nieuwsbrieven van de Levensloopaanpak:

Meer informatie

Wilt u meer weten over de Levensloopaanpak? Bekijk de volgende filmpjes of websites:

Heeft u vragen?

U kunt uw vraag stellen door een mail te sturen naar levensloopaanpak@fivoor.nl.
Bekijk ook onderstaande veelgestelde vragen en antwoorden. Mogelijk zit uw antwoord hier al bij.

Wat is de aanleiding van de Levensloopaanpak?

De Levensloopaanpak komt voort uit het landelijke programma “Continuïteit van zorg” wat in 2015 gestart is om de aansluiting in de zorg voor forensische patiënten naar de reguliere zorg te verbeteren. De Levensloopaanpak gaat over samenwerken in regionale netwerkvormen voor betere ondersteuning en zorg aan mensen met een psychische stoornis en/of een verslaving en/of een licht verstandelijke beperking én een hoog veiligheidsrisico. De Levensloopaanpak richt zich op mensen die geen strafrechtelijke titel (meer) hebben, onder ‘reguliere’ financieringsstromen vallen, maar wél (periodiek) een forensisch behandel- en begeleidingsklimaat met forensische expertise nodig hebben.

Wat is de Levensloopaanpak in het kort?

De Levensloopaanpak kenmerkt zich door:

  • Continuïteit van intensieve ondersteuning en zorg;
  • Professionals die bij de geïncludeerde cliënt en hun naasten betrokken blijven zo lang dat nodig is;
  • Makkelijk op- en afschalen van ondersteuning en zorg, ook in het sociaal domein.

De Levensloopaanpak realiseert, organiseert en monitort ambulante ondersteuning en zorg op alle levensgebieden. Vroegtijdig signaleren van risico’s met de netwerkpartners is een belangrijk onderdeel van de Levensloopaanpak. Als dat nodig is vindt opschaling plaats naar een 24-uursvoorziening (waaronder beveiligde intensieve zorg).

Voor wie is de Levensloopaanpak bedoeld?

  • Personen van 18+ die agressief en/of gevaarlijk gedrag (dreigen te) vertonen als gevolg van een psychische aandoening en/of licht verstandelijke beperking en/of niet aangeboren hersenletsel en/of verslaving.
  • Er is sprake van gevaarlijk gedrag richting anderen/samenleving of een aantoonbaar (hoog) risico op dit gedrag.
  • Mede door de dominante gedragsproblematiek is er behoefte aan een structurerende behandeling, begeleiding en begrenzing; bij voorkeur ambulant, maar waar nodig klinisch.
  • Er is of was sprake van een zorgmachtiging of strafrechtelijke titel naar aanleiding van het risico op ernstig nadeel voor zichzelf en of anderen en of de samenleving.
  • Er is een risico dat zonder een sluitend aanbod van ambulante intensieve zorg, passende ondersteuning of huisvesting een grotere kans is op herhaling van het gevaarlijke gedrag dat onlosmakelijk verband houdt met de psychische aandoening, de (licht) verstandelijke beperking en/of niet aangeboren hersenletsel en slechts met dwang te beheersen valt.
  • Daarbij is er sprake van langdurige, terugkerende en moeilijk beheersbare (multi-) problematiek, die onvoldoende in bestaande (f)ggz zorg- en begeleidingssystemen te beheersen valt.

Deze doelgroep lijkt al bekend te zijn, klopt dat?

Dat klopt inderdaad, deze cliënten zijn grotendeels al in beeld bij de verschillende ketenpartners. Het is niet zo dat er met de implementatie van de Levensloopaanpak een nieuwe groep mensen naar voren komt. Het idee is dat de Levensloopaanpak kan worden ingezet als oplossing of extra interventie voor de cliënten die al langdurig in zorg zijn en bekend zijn binnen de systemen. De Levensloopaanpak moet voor deze bestaande groep continuïteit van zorg opleveren.

Over welke aantallen gaat het?

Op basis van gegevens van Zorg- en Veiligheidshuizen en de ervaringen in de pilots verwachten we dat de omvang van de doelgroep landelijk op ongeveer 1500 tot 2.000 te includeren cliënten ligt. Per veiligheidsregio zullen dit tussen de 150 en 200 cliënten zijn.

Hoe komt een cliënt in de Levensloopaanpak terecht, is dit op vrijwillige basis?

Er zijn verschillende routes mogelijk voor deelname aan de Levensloopaanpak. Er is een inderdaad een vrijwillige route, maar ook is deelname mogelijk via een meer gedwongen kader zoals de Wet Verplichte Geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), de Wet Zorg en Dwang (WZD) of de Wet Forensische Zorg (WFZ). In de handreiking gegevensdeling staan de verschillende routes nader toegelicht. Ook staan er richtlijnen voor een situatie waarin een cliënt binnen de vrijwillige route de toestemming tussentijds intrekt. De handreiking is terug te vinden op www.continuiteitvanzorg.nl

Is de Levensloopaanpak echt levenslang?

Een geïncludeerde persoon in de Levensloopaanpak kan uitstromen wanneer, in goed overleg met cliënt en zijn of haar naasten, geconstateerd wordt dat:

  • Hij of zij minimaal 2 jaar stabiel is op het gevaarscriterium;
  • Er voldoende garanties zijn dat de protectieve factoren duurzaam geborgd zijn;
  • Het risico op gevaarlijk gedrag richting anderen aanzienlijk verlaagd is of verdwenen, blijkend uit een risicotaxatie.

Hoe gaat het op- en afschalen in zijn werk?

De samenwerking tussen ketenpartners is een van de belangrijkste middelen om uitvoering te geven aan de Levensloopaanpak. Zodat passende zorg beschikbaar komt en er tijdig kan worden op- en afgeschaald in zorgintensiteit. Per (sub)regio worden er afspraken gemaakt met de lokale zorgaanbieders en ketenpartners. De afspraken worden verwerkt in een stroomschema, waardoor per situatie inzichtelijk is welke stappen er ondernomen kunnen worden om zorg op- en af te schalen en welke partner per processtap verantwoordelijk is. Daarnaast wordt er na het includeren van cliënt in de Levensloopaanpak in gezamenlijkheid in het ZVH een plan opgesteld door de netwerkpartners en levensloopaanbieder waarin de route voor op- en afschalen wordt vastgelegd.

Wat gebeurt er als een cliënt verhuist naar een andere regio?

In principe wordt een cliënt dan aan een Levensloopteam in de andere regio overgedragen. Omdat het simpelweg praktischer is de regie te houden wanneer de cliënt zich in de eigen regio bevindt. Maar het is hier vooral van belang dat er maatwerk kan worden geboden en dat er zoveel mogelijk moet worden aangesloten op de situatie van de cliënt. Er moet niet per definitie worden uitgegaan van een overdracht wanneer de cliënt over de grenzen van de regio gaat. Zeker niet als dit eventueel van tijdelijke aard is. De kern van de Levensloopaanpak is het bieden van continuïteit van zorg en het voorkomen dat cliënt tussen wal en schip valt. Dus ook in het geval van een verhuizing moet de zorg naadloos blijven aansluiten.

Kan de Levensloopaanpak ook helpen bij het vinden van een woonplek?

Een betere samenwerking zal hopelijk voor een betere doorstroom zorgen, waardoor het op de lange termijn makkelijker zal worden om een woonplek te vinden. De intensieve samenwerking geeft daarnaast ruimte en vertrouwen om samen oplossingen “out of the box” en met maatwerk te bedenken. Maar de Levensloopaanpak geeft geen oplossing voor het algemene tekort aan passende woonvoorzieningen.

 

Zorgt de Levensloopaanpak voor "voorrang", bijvoorbeeld bij een woonplek of andere vorm van zorg?

Gezien de aard en complexiteit van de doelgroep en vooral het forensisch hoge risico, is tijdig en adequaat handelen vaak van groot belang. Alle ketenpartners onderkennen dit belang en hebben zich gecommitteerd aan het principe dat er voor deze doelgroep tijdig en adequaat gezocht wordt naar oplossing. Met de verschillende ketenpartners worden afspraken gemaakt over voorrangsbeleid voor cliënten in de Levensloopaanpak.

Wat is de rol van het Zorg- en Veiligheidshuis?

Het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) is de centrale plek waar alle netwerkpartners rondom een Levensloopcliënt samenkomen. Het ZVH organiseert een overleg waarin na inclusie door alle betrokken partijen in gezamenlijkheid een trajectplan wordt opgesteld. Het ZVH behoudt vervolgens de regie en monitort of alle afspraken worden nagekomen die in het trajectplan zijn vastgelegd.

Wat is de rol van de Reclassering?

De rol van de Reclassering is tweeledig:

  1.  De Reclassering kan een cliënt die aan de inclusiecriteria voldoet als verwijzer aanmelden voor de Levensloopaanpak. Bijvoorbeeld wanneer een toezichttraject dreigt af te lopen maar (forensische) zorg/toezicht onverminderd nodig is. Daarnaast kan de Reclassering de cliënt leiden naar verplichte deelname aan de Levensloopaanpak, door zorg op te nemen als bijzondere voorwaarde bij een voorwaardelijk strafdeel in het reclasseringsadvies aan de rechter.
  2. Als een cliënt eenmaal is geïncludeerd binnen de Levensloopaanpak wordt de Reclassering net als alle andere ketenpartners rondom een cliënt betrokken bij het opstellen en uitvoeren van het plan op de levensgebieden. Dit houdt onder meer in dat de Reclassering deelneemt aan overleggen in het Zorg- en Veiligheidshuis en dat er regelmatig afstemming plaatsvindt met de forensisch levensloopcoördinator. Als de cliënt met Justitie in aanraking komt tijdens de uitvoering van de aanpak, kan de Reclassering een rol spelen in het opschalen van de zorg door bijzondere voorwaarden te adviseren in de afdoening van zaak.

Wat is de rol van de gemeente?

Het is binnen de Levensloopaanpak van belang dat zorg goed aansluit, dat geldt ook voor de begeleiding vanuit gemeente en tussen de verschillende loketten van gemeenten. De cliënt krijgt een vast aanspreekpunt binnen de gemeente die ondersteuning biedt richting de verschillende basisvoorzieningen, zoals wonen, uitkering, dagbesteding of hulp bij schulden.

Wat is de rol van de politie?

De rol van politie is heel divers: van signaleren en adviseren tot opsporen en aanhouden. De politie is om die reden een belangrijke ketenpartner die actief wordt betrokken bij de overleggen die binnen het ZVH plaatsvinden rondom cliënten binnen de Levensloopaanpak.

Hoe schaalt de politie intern op- en af?

De inzet van de politie wordt mede in het overleg met de betrokken ketenpartners afgestemd in het Zorg – en Veiligheidshuis. In sommige gevallen wordt een actieve inzet gevraagd, in sommige gevallen juist meer observatie van een cliënt vanaf de achtergrond. Dit alles uiteraard binnen de marges van de publieke taak van de politie om de veiligheid van de samenleving te waarborgen.

Hoe wordt de Levensloopaanpak gefinancierd?

In juni 2022 zijn er afspraken gemaakt over de financiering van de Levensloopaanpak. Dit schoot nog tekort waardoor er een aantal maanden geen patiënten konden worden geïncludeerd.

De kern van de Levensloopaanpak is dat de levensloopcoördinator langdurig, in alle fases van iemands leven, betrokken blijft. Ongeacht waar de levensloopcliënt nog meer in zorg is en vanuit welke financieringswet de zorg op dat moment wordt bekostigd. Voor de inzet van de levensloopcoördinator is nu een tarief van 20 euro per dag afgesproken. Hier hoeft geen tijd voor geschreven te worden. Dat geeft de levensloopcoördinator de mogelijkheid om te doen wat op dat moment nodig is voor een cliënt met een minimum aan administratieve lasten.

Wat is de meerwaarde van de Levensloopaanpak?

De Levensloopaanpak kan de meest complexe doelgroep cliënten helpen ten bate van hun stabilisatie én ten bate van de veiligheid van de samenleving. Door een intensieve samenwerking tussen ketenpartners kan continuïteit van zorg worden geboden. Samen doorbreken van bestaande barrières voor langdurige betrokkenheid bij de cliënt. Om zo gezamenlijk de verantwoordelijkheid te nemen om te doen wat nodig is voor cliënt en maatschappij.